Έχετε προσέξει ότι τα κάλαντα της Πρωτοχρωνιάς είναι λίγο ασυνάρτητα;
Όσο και αν προσπαθήσουμε δεν βγαίνει νόημα μεταξύ των στίχων.
Άς θυμηθούμε λιγάκι τους στίχους…
Αρχιμηνιά και αρχιχρονιά
Ψηλή μου δενδρολιβανιά *
Κι αρχή καλός μας χρόνος
Εκκλισιά με τ’άγιο θόλος *
Άγιος βασίλης έρχεται
και δεν μας καταδέχεται *
Από την καισαρεία
Συ είσ’αρχόντισσα κυρία *
Βαστάει πένα και χαρτί
Ζαχαροκάντυο ζυμωτή *
Χαρτί-χαρτί και καλαμάρι
Δές και με το παλικάρι *
Ας δούμε λοιπόν πώς εξηγείτε η ασυναρτησία.
Η ιστορία διαδραματίζεται στο βυζάντιο. Σε εκείνα τα χρόνια οι φτωχοί και χαμηλών στρωμάτων άνθρωποι δεν ειχαν το δικαίωμα να μιλούν στους αριστοκράτες παρά μόνο σε γιορτές όπου μπορούσαν να τους απευθύνουν ευχές.
Κάποιος νεαρός λοιπόν, ταπεινής καταγωγής, ήταν ερωτευμένος με μιά αρχοντοπούλα.
Επειδή δεν ήταν κοινωνικά αποδεκτό να την πλησιάσει παρά μόνο σε περίοδο εορτών για να της απευθύνει ευχές, αποφάσισε ανάμεσα στα κάλαντα του Μεγάλου Βασιλείου
να εντάξει και ενα ερωτικό ποίημα που είχε συνθέσει!
Αρχίζει λοιπόν και βάζει ενδιάμεσους στίχους (αυτούς με τα αστεράκια).
Με αυτόν τον τρόπο θα έλεγε τα κάλαντα και θα παίνευε και την καλή του..!
Την αποκαλεί ψηλή, σαν δενδρολιβανιά επειδή φορούσε ένα απο τα ψηλά κοινωνικά καπέλα με το τούλι στην κορυφή, την παρομοιάζει με εκκλισιά με το Άγιο Θόλος (Θόλος εκκλισίας).
Της λέει οτι δεν τον καταδέχεται γιατί ειναι Αρχόντισσα κυρία. (και οχι ο Άη Βασίλης οπως πολλοί νομίζουμε)
Τέλος κλείνει με γαλιφίες… την λέει ζαχαροκάντυο ζυμωτή, δηλαδή φτιαγμένη απο ζάχαρη (γλυκιά) και την παρακαλεί να του ρίξει μια ματιά.
Έτσι λοιπόν αυτά τα παράδοξα κάλαντα πέρασαν απο γενιά σε γενιά και έγιναν τα πιο διαδεδομένα σε όλο τον ελληνικό χώρο.
